Monitor Sociale Veiligheid Openbaar Vervoer Amstelland-Meerlanden en Zaanstreek-Waterland 2025

Met de Monitor Sociale Veiligheid Openbaar Vervoer wil de Vervoerregio een beeld krijgen van de sociale veiligheid van reizigers in het ov in Amstelland-Meerlanden (Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel en Uithoorn) en Zaanstreek-Waterland (Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland en Zaanstad). Hiervoor is in 2025 voor het eerst een enquête uitgezet waar 1.512 inwoners uit Amstelland-Meerlanden en 1.533 uit Zaanstreek-Waterland aan hebben deelgenomen.

Van de inwoners die de enquête hebben ingevuld geeft 88 procent aan dat ze de afgelopen twaalf maanden gebruik hebben gemaakt van het ov in Amstelland-Meerlanden. Voor Zaanstreek-Waterland is dat 85 procent. Vooral deelnemers aan het onderzoek tussen de 16 en 34 jaar maken gebruik van het ov.

Van de deelnemers maakte 34 procent gebruik van het ov in de nacht (tussen 00:00 en 06:00) in Amstelland-Meerlanden en 35 procent in Zaanstreek-Waterland. Dit is een stuk lager onder reizigers van 65 jaar en ouder (10 procent). In Zaanstreek-Waterland reisden mannen en reizigers tussen de 16 en 34 jaar vaker met het nachtelijke ov.

De belangrijkste reden voor niet-reizigers in Amstelland-Meerlanden om geen gebruik te maken van het ov is dat ze een alternatief vervoermiddel gebruiken (71 procent). Daarnaast geeft 26 procent van de niet-reizigers aan dat het ov te ver lopen of niet toegankelijk is.

Ervaren veiligheid beoordeeld met 7,3 en 7,2

In 2025 gaven de deelnemers aan het onderzoek gemiddeld een 7,3 voor de ervaren veiligheid in het ov in Amstelland-Meerlanden. In Zaanstreek-Waterland was dat een 7,2. Vrouwen en mensen die meestal alleen reizen, geven de veiligheid in het ov een lager cijfer. De veiligheid in het ov in de nacht wordt beoordeeld met een 6,6 in Amstelland-Meerlanden en een 6,3 in Zaanstreek-Waterland. Ook hier geven vrouwen een lager cijfer dan mannen.

Van de reizigers voelt 73 procent zich (zeer) veilig in het ov in Amstelland-Meerlanden. ’s Nachts geldt dat voor 49 procent. In Zaanstreek-Waterland voelt 69 procent zich (zeer) veilig. Mannen voelen zich daar vaker (zeer) veilig dan vrouwen.

Reizigers noemen Station Bijlmer Arena, Hoofddorp, Station Zaandam en Station Noord het vaakst als locaties waar zij zich onveilig voelen. Reizigers in Amstelland-Meerlanden voelen zich op haltes/trajecten voornamelijk onveilig in de avond en in de bus en reizigers in Zaanstreek-Waterland in de avond en in de trein. In Amstelland-Meerlanden mijdt 24 procent van de reizigers weleens een halte of traject in het ov vanwege onveiligheid. In Zaanstreek-Waterland is dat 21 procent. Vrouwen doen dat veel vaker dan mannen.

Overlast

Het grootste deel van de reizigers ervaart geluidsoverlast door mobiel bellen. Daarnaast wordt ook veel overlast ervaren van ander geluid en van afval. Ook hebben reizigers last van jongeren, niet betalende reizigers en dronken mensen. Reizigers in Amstelland-Meerlanden ervaren de meeste overlast in de bus en reizigers in Zaanstreek-Waterland in de trein.

Van de reizigers vindt 11 procent dat er (zeer) veel criminaliteit plaatsvindt in het ov in Amstelland-Meerlanden. In Zaanstreek-Waterland is dit 15 procent. 13 procent vindt dat de criminaliteit de afgelopen twaalf maanden is toegenomen. Reizigers werden het vaakst slachtoffer van intimidatie (13 procent in Amstelland-Meerlanden en 15 procent in Zaanstreek-Waterland). Daarnaast werd 5 procent in Amstelland-Meerlanden en 6 procent in Zaanstreek-Waterland slachtoffer van seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Drukte zorgt voor gevoel van onveiligheid

Ongeveer een op de vijf (19 procent) van de reizigers vindt het ov in Amstelland-Meerlanden veel te druk. In Zaanstreek-Waterland is dat 26 procent. Van de reizigers voelt 44 procent in Amstelland-Meerlanden en 36 procent in Zaanstreek-Waterland zich soms of vaak onveilig door de drukte. Vrouwen voelen zich vaker onveilig door de drukte dan mannen.