Toekomst Wmo-gebruik

Een belangrijk doel van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is dat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen en actief kunnen deelnemen aan de samenleving. De gemeente Amsterdam biedt hiervoor verschillende Wmo-voorzieningen aan, zoals hulp bij het huishouden en andere vormen van ondersteuning.

Vooral inwoners van de gemeente Amsterdam (dus ook inwoners van Weesp, hierna: Amsterdammers) van 65 jaar en ouder maken gebruik van deze voorzieningen. Omdat het aantal oudere inwoners in de stad de komende jaren sterk groeit, neemt naar verwachting ook de vraag naar Wmo-ondersteuning toe. Met de vergrijzing stijgt namelijk niet alleen het aantal oudere Amsterdammers, maar ook het aantal inwoners met gezondheidsproblemen en ondersteuningsbehoeften. Tegelijkertijd kampt de gemeente nu al met tekorten; er is schaarste aan financiële middelen, personeel en passende huisvesting.

Om inzicht te krijgen in deze ontwikkelingen heeft Onderzoek en Statistiek een literatuuronderzoek uitgevoerd naar factoren die de toekomstige vraag naar Wmo-maatwerkvoorzieningen onder oudere Amsterdammers beïnvloeden. Op basis van de bevindingen hebben we een toekomstscenario opgesteld dat het meest waarschijnlijk is. Over dit scenario hebben we vervolgens gesprekken gevoerd met veertien experts.

Naar verwachting wordt het verschil tussen de toekomstige vraag naar ondersteuning en het beschikbare aanbod, de Wmo-kloof, steeds groter. De experts deelden ook hun inzichten over de uitdagingen en kansen rond deze verwachte Wmo-kloof:

Algemene aandachtspunten voor beleid

Uit de gesprekken kwamen verschillende algemene aandachtspunten voor toekomstig beleid naar voren:

• de brede impact van Wmo-ondersteuning;
• het belang van samenwerking tussen verschillende beleidsdomeinen;
• de mogelijkheid dat de omvang van de toekomstige Wmo-kloof momenteel wordt onderschat.

Mogelijkheden om de vraag naar Wmo-vraag te verkleinen

De experts noemden verschillende manieren waarop de toekomstige vraag naar ondersteuning mogelijk verkleind kan worden:

• het ondersteunen van mantelzorgers en vrijwilligers;
• investeren in de sociale basis en algemene voorzieningen;
• het collectiviseren van voorzieningen waar mogelijk;
• het stimuleren van zelfredzaamheid onder inwoners;
• meer aandacht voor preventie en een gezonde leefstijl;
• meer beleidsruimte bij het invoeren van inkomens-en vermogensafhankelijke bijdrage;
• het vergroten van het woonaanbod en het bevorderen van doorstroming op de woningmarkt.

Mogelijkheden om het aanbod van ondersteuning te vergroten

Ook werden verschillende mogelijkheden genoemd om het beschikbare Wmo-aanbod te versterken:

• het werven en behouden van personeel;
• het inzetten van technologische innovaties;
• het verbeteren van stedelijk overzicht en het beheer van wachtlijsten;
• het onderzoeken van mogelijkheden om taken binnen de wettelijke kaders anders of efficiënter in te richten;
• het verbreden van het ondersteuningsaanbod om Wmo-kosten te verlagen.