Stadspasgebruik en mogelijke belemmeringen bij digitalisering van de Stadspas
- Publicatie
- september 2026
Onderzoek en Statistiek heeft in deze literatuurstudie onderzocht wat de kenmerken zijn van gebruikers van de Stadspas en wat hun redenen zijn om de pas al dan niet te gebruiken. Daarvoor hebben we studies die eerder zijn verschenen over de Amsterdamse Stadspas samengebracht met die over ervaringen met Stadspassen buiten de hoofdstad. Ook hebben we literatuur over het gebruik van overheidsdiensten door de doelgroep van de Stadspas toegevoegd aan het overzicht.
Er zijn grofweg twee redenen waarom mensen de Stadspas gebruiken. Met de pas kunnen zij bepaalde basisvoorzieningen gratis krijgen of daar korting op krijgen, bijvoorbeeld een ID-kaart, kleding, school- of sportbenodigdheden met het kindtegoed. Ook gebruiken zij de pas om (meer) te kunnen meedoen met activiteiten in (en soms ook om) de stad.
Een belemmering onder gebruikers van de Stadspas die hem vooral gebruiken voor deze activiteiten, is dat de eigen bijdrage soms te hoog is. Ook kunnen bijkomende kosten, zoals het openbaar vervoer ernaartoe of het kopen van een versnapering ter plaatse, te hoog zijn. Een andere belemmering voor het gebruik van de Stadspas is laaggeletterdheid, omdat het voor mensen die moeite hebben met lezen en schrijven lastiger is om door de inhoud te navigeren en kaartjes te kopen. Ook schaamte voor het gebruik van de Stadspas (met name onder jongeren) en wantrouwen in de overheid en instituties vormen belemmeringen.
Laaggeletterdheid, lage digitale vaardigheden en wantrouwen in overheid en digitale middelen/DigiD zullen voor specifieke groepen een extra belemmering vormen bij het gebruik van een Stadspasapp in plaats van een fysieke pas. Het gebruik van de app kan de schaamte daarentegen verminderen, omdat dat minder opvalt. Ook kan de app het gebruiksgemak voor mensen met goede digitale vaardigheden juist verhogen.