Amsterdammers over de politie en ervaringen met politiecontroles 2025

Onderzoek en Statistiek heeft in opdracht van de directie Openbare Orde en Veiligheid de ervaringen van inwoners van de gemeente Amsterdam met de politie in kaart gebracht. De resultaten uit dit onderzoek komen uit de Veiligheidsmonitor Amsterdam-Amstelland.

Functioneren van de politie

De tevredenheid onder Amsterdammers over het functioneren van de politie in het algemeen is in de afgelopen vijf jaar afgenomen. In 2025 was 46 procent van de Amsterdammers (zeer) tevreden; in 2021 was dit nog 52 procent. Landelijk was dat 48 procent in 2025, blijkt uit de landelijke Veiligheidsmonitor van het CBS.

Onder Amsterdammers die in Nederland zijn geboren en van wie een of beide ouders in het buitenland zijn geboren ligt het aandeel dat (zeer) tevreden was over het functioneren van de politie lager (40 procent in 2025). Daarnaast waren Amsterdammers die in de afgelopen twaalf maanden werden gecontroleerd door de politie vaker (zeer) ontevreden dan Amsterdammers die niet werden gecontroleerd (19 tegenover 11 procent).

Tevredenheid laatste politiecontact

In 2025 had 28 procent van de Amsterdammers in de afgelopen twaalf maanden weleens contact met de politie: 19 procent één keer en 9 procent vaker. Het ging bijvoorbeeld om contact vanwege een misdrijf, verkeerscontrole, bekeuring, het melden van overlast of een praatje met de wijkagent.

Van de Amsterdammers die contact hadden met de politie was 62 procent (zeer) tevreden over het laatste politiecontact. De tevredenheid hing af van de reden van het contact. Van de mensen die sociaal contact hadden met de politie, bijvoorbeeld om een praatje te maken, was 90 procent (zeer) tevreden. Amsterdammers die contact hadden vanwege een bekeuring waren het minst vaak (zeer) tevreden (38 procent).

Controle door de politie

Net als in 2023 en 2024 gaf 9 procent van de Amsterdammers in 2025 aan in de afgelopen twaalf maanden gecontroleerd te zijn door de politie. Landelijk was dat 8 procent. Amsterdamse mannen werden bijna twee keer zo vaak gecontroleerd als vrouwen. Ook gaven jongere Amsterdammers vaker aan gecontroleerd te zijn door de politie dan oudere Amsterdammers.

Als wordt gekeken naar een combinatie van leeftijd en geslacht, blijkt dat jonge mannen tussen de 15 en 25 jaar over het algemeen het vaakst door de politie werden gecontroleerd. Bijna een kwart (23 procent) van de Amsterdamse jonge mannen tussen de 15 en 25 jaar werd de afgelopen twaalf maanden gecontroleerd. Bij jonge vrouwen ging dit om 11 procent.

Van de Amsterdammers die in Nederland geboren zijn en van wie een of beide ouders in het buitenland geboren zijn, werd 14 procent gecontroleerd. Dat is twee keer zo vaak als inwoners zonder migratieachtergrond of inwoners die zelf in het buitenland geboren zijn.

Dat het aandeel mensen dat is gecontroleerd door de politie in sommige herkomstgroepen hoger ligt, kan ook te maken hebben met de samenstelling van deze groepen. Als rekening wordt gehouden met geslacht, leeftijd en opleidingsniveau verdwijnt voor de meeste groepen de relatie tussen herkomst en het gecontroleerd worden door de politie. Een uitzondering hierop zijn Amsterdammers met ouders geboren in Marokko of Turkije. Zij hebben een verhoogde kans om door de politie gecontroleerd te worden, ook als rekening wordt gehouden met hun leeftijd, geslacht en opleidingsniveau.

72 procent van de gecontroleerde Amsterdammers gaf aan bij de laatste controle rustig, respectvol en correct behandeld te zijn door de politie. Het aandeel inwoners dat het eens of helemaal eens was met deze stelling bleef vrijwel hetzelfde als in 2023. Dat geldt ook voor het aandeel dat het hier (helemaal) mee oneens was. Wel nam het aandeel dat het helemaal eens was met de stelling toe van 32 procent in 2023 naar 38 procent in 2025.

80 procent van de gecontroleerde inwoners zei dat de politie hen bij de laatste controle vertelde wat de reden voor de controle was. 83 procent van hen vond die reden ook (zeer) duidelijk. Het aandeel Amsterdammers dat de reden (zeer) onduidelijk vond is licht toegenomen van 8 procent in 2023 naar 10 procent in 2025.

In 2025 dacht 19 procent van de gecontroleerde Amsterdammers dat hun afkomst, huidskleur of uiterlijk voor de politie een reden was om hen de laatste keer te controleren. Dat aandeel is iets hoger dan in 2023 en bijna twee keer zo hoog als landelijk. Onder Amsterdammers die aangaven dat ze de reden voor de controle niet (zeer) duidelijk vonden, ligt dit aandeel op 41 procent.

Van alle ondervraagde Amsterdammers, ongeacht of zij zelf wel of niet door de politie waren gecontroleerd, denken vier op de tien dat sommige mensen in dezelfde situatie sneller door de politie worden gecontroleerd dan anderen; 41 procent was het (helemaal) eens met deze stelling.

Van alle Amsterdammers voelde 19 procent zich in de afgelopen twaalf maanden eens of vaker gediscrimineerd. Van hen gaf 9 procent aan zich (ook) door de politie gediscrimineerd te voelen. Dat komt neer op 2 procent van alle Amsterdammers.